Szczepionki na COVID - porównanie. Czym się różnią i jak działają? Skuteczność, producenci: Pfizer, Moderna, AstraZeneca, Johnson&Johnson

Tomasz Dereszyński
Tomasz Dereszyński
Szczepionki przeciw COVID-19 dla Unii Europejskiej [PRZEGLĄD SZCZEPIONEK]. Jak działają? Jakie dopuszczono do użytku? Kiedy powstanie nasza?
Szczepionki przeciw COVID-19 dla Unii Europejskiej [PRZEGLĄD SZCZEPIONEK]. Jak działają? Jakie dopuszczono do użytku? Kiedy powstanie nasza? adam jankowski / polska press
Szczepionki przeciw COVID - porównanie. Pandemia koronawirusa spowodowała, że koncerny farmaceutyczne "zagęściły ruchy" i w krótkim czasie przygotowały szczepionki przeciw COVID-19. W globalnej grze znalazło się wiele firm, zachodnich i wschodnich. Najszybsze w biegu po pacjenta (i pieniądze) było konsorcjum Pfizer/BioNTech. Poniżej historia (nie)jednej szczepionki.

Szczepionki na COVID - porównanie: Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca, Johnson&Johnson

DEKLAROWANA SKUTECZNOŚĆ:

  • Pfizer/BioNTech: 94 proc.
  • Moderna: 94,1 proc.
  • AstraZeneca (Vaxzevria): 79 proc. (100 proc. skuteczności w zapobieganiu ciężkim objawom COVID, hospitalizacji i śmierci)
  • Johnson&Johnson (Janssen): 66 proc. (85 proc. skuteczności w zapobieganiu ciężkiej postaci COVID-19)

DAWKOWANIE:

  • Pfizer/BioNTech: 2 dawki (21 dni odstępu)
  • Moderna: 2 dawki (28 dni odstępu)
  • AstraZeneca (Vaxzevria): 2 dawki (12 tygodni odstępu)
  • Johnson&Johnson (Janssen): 1 dawka

TECHNOLOGIA:

  • Pfizer/BioNTech: mRNA
  • Moderna: mRNA
  • AstraZeneca (Vaxzevria): wektorowa
  • Johnson&Johnson (Janssen): wektorowa

Poniżej więcej informacji o tym jak działają poszczególne szczepionki.

Szczepionka Pfizer/BioNTech i Moderna. Jak działają szczepionki mRNA?

Szczepionki firm Pfizer/BioNTech i Moderna opierają się na technologii wykorzystującej cząsteczki informacyjne RNA (mRNA). Dzięki nim komórki są w stanie wytworzyć nieszkodliwe fragmenty białek wirusa. Ciało ludzkie wykorzystuje je do wywoływania reakcji immunologicznej zwalczającej naturalne infekcje w przyszłości lub im zapobiegającej. Po podaniu szczepionki danej osobie, jej komórki zapoznają się z instrukcją genetyczną i wytwarzają fragmenty białka szczytowego – białko to znajduje się na zewnętrznej powierzchni wirusa, który je wykorzystuje, aby dostać się do komórek organizmu, zreplikować się i wywołać chorobę. Układ odpornościowy danej osoby rozpoznaje, że to obce białko nie powinno znajdować się w organizmie i reaguje na nie, wytwarzając naturalną ochronę: przeciwciała i limfocyty T.

Obie szczepionki mogą być przechowywane maksymalnie sześć miesięcy, obie wymagają też niskich temperatur, ale to szczepionka Pfizer/BioNTech ma najbardziej restrykcyjne wymagania - może być przechowywana w temperaturze od -90ºC do -60ºC. Szczepionkę firmy Moderna można przechowywać temperaturze od -25°C do -15°C.

Szczepionka AstraZeneca i Johnson&Johnson (Janssen). Jak działają szczepionki wektorowe?

Najwięcej kontrowersji w Polsce wywołało podawanie trzeciej w kolejce szczepionki zaakceptowanej przez EMA i KE, czyli opracowanej przez firmę AstraZeneca i Oxford University. Dlaczego takie kontrowersje? Mianowicie podanie tej szczepionki wywołuje znacznie silniejszą reakcję organizmu. W lutym nasz rząd zadecydował, że preparatem tym będą szczepieni nauczyciele. Informacje o skutkach jakie wywołała dawka szczepionki u nauczycieli powodowały nieuprawnione obawy i komentarze, że jest ona nieskuteczna, a wręcz szkodliwa. Nie wpływało to oczywiście na zwiększenie zainteresowania szczepieniami wśród narodu. Na szczęście udało się "wygasić" wątpiących.

AstraZeneca i Uniwersytet Oksfordzki połączyły siły w celu opracowania i dystrybucji rekombinowanej szczepionki opartej na wektorze adenowirusa opracowanej przez ten znamienity uniwersytet.

Czwartą szczepionką, która otrzymała warunkowe (tak jak poprzednie trzy) zielone światło, został preparat firmy Janssen Pharmaceutica NV, należący do korporacji Johnson&Johnson.

Szczepionka ta opiera się na adenowirusie - nieszkodliwym wirusie, który dostarcza „instrukcje” pochodzące z wirusa wywołującego COVID-19. Umożliwia to komórkom organizmu wytwarzanie białka, które jest charakterystyczne dla wirusa. Układ odpornościowy danej osoby rozpoznaje, że to charakterystyczne białko nie powinno znajdować się w organizmie i reaguje na nie, tworząc naturalną ochronę przed zakażeniem COVID-19. Adenowirus w szczepionce nie może się rozmnażać i nie powoduje choroby. Przy pracy nad potencjalną szczepionką przeciwko COVID-19 Janssen wykorzystuje platformę technologiczną AdVac®. Tę samą technologię firma wykorzystała wcześniej do opracowania i produkcji niedawno zatwierdzonej szczepionki przeciwko wirusowi Ebola oraz potencjalnych szczepionek przeciwko wirusom Zika, RSV i HIV.

Komisja Europejska wydała pozwolenie w porozumieniu z państwami członkowskimi oraz po otrzymaniu zalecenia i pozytywnej opinii naukowej od Europejskiej Agencji ds. Leków (EMA), przygotowanych w oparciu o dogłębną analizę bezpieczeństwa, skuteczności i jakości tej szczepionki - taką regułkę usłyszeliśmy 11 marca 2021 r.

Unijni urzędnicy poinformowali przy okazji, że wejście na rynek szczepionki firmy Janssen oznacza, że jako UE, przynajmniej teoretycznie, mamy dostęp do nawet 1,8 mld dawek już zatwierdzonych szczepionek pochodzących z różnych platform technologicznych.

Trwają prace nad kolejnymi szczepionkami: Sanofi i GSK, Valneya, CureVac

Tymczasem firmy Sanofi i GSK pracują nad rekombinowaną szczepionką w oparciu o innowacyjne technologie obu firm. Wkładem koncernu Sanofi będzie antygen białka S wirusa wywołującego COVID-19, bazujący na technologii rekombinowanego DNA. Z kolei GSK wniesie swoją technologię adiuwantu, która ma szczególne znaczenie w sytuacji pandemii, ponieważ może zmniejszyć ilość białka szczepionkowego w przeliczeniu na dawkę. Połączenie antygenu białkowego z adiuwantem to dobrze znane rozwiązanie, stosowane w wielu obecnie dostępnych szczepionkach w celu zwiększenia reakcji immunologicznej.

W grze jest też firma Valneva, przedsiębiorstwo biotechnologicze, które opracowuje szczepionkę zawierającą inaktywowanego wirusa. Jest to tradycyjna technologia szczepień, stosowana od 60–70 lat, o ugruntowanej metodyce i wysokim poziomie bezpieczeństwa. Większość szczepionek przeciwko grypie i wiele szczepionek podstawowych wykorzystuje tę technologię.

Wideo

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie